Nieuwe papenvreters. Vrije tribune in De Standaard van Pol Van Den Driessche en Mark Van de Voorde
(10-12-2009)
Geen minaretten meer in Zwitserland. Ook liever geen kerktorens meer in België, als het afhangt van Philippe Mahoux (PS), Christine Defraigne (MR), Josy Dubié (Ecolo), Paul Wille (Open VLD) en Jean-Jacques De Gucht (Open VLD). Deze vijf senatoren dienden twee jaar geleden een wetsvoorstel in over de toepassing van de scheiding tussen Kerk en Staat. Hun wetsvoorstel, dat door de Raad van State werd afgekraakt en daarna door initiatiefnemer Mahoux met amendementen lichtelijk werd gecorrigeerd, ligt vandaag ter bespreking in de commissie Institutionele Aangelegenheden van de Senaat.
Achterhaald
Onze eenentwintigste eeuw, gekenmerkt door ontmoeting en confrontatie tussen culturen en mensbeelden, heeft behoefte aan actief pluralisme, zegt de hele westerse wereld. Deze dialogerende aanwezigheid op het publieke forum van de verschillende geloofsovertuigingen (ook de vrijzinnigheid en het atheïsme zijn nader beschouwd geloofsovertuigingen, al noemen ze zich liever filosofieën) is echter niet naar de zin van de indieners van het wetsontwerp. Zij verkiezen een negentiende-eeuwse opvatting van passieve neutraliteit, zoals die uitmondde in de Franse laïciteitswetten van het begin van de twintigste eeuw. Deze wetten worden zelfs door de meeste verdedigers van de laïcité beschouwd als achterhaald en vooral als onaangepast aan deze tijd die op zoek is naar waarden en normen in een pluriforme samenleving.
De samenleving heeft de inspiratie nodig van de bronnen waaruit haar cultuur en haar denken over vrijheid en verantwoordelijkheid is ontstaan. Om de woorden van historicus Raoul Bauer (DS 8 december) aan te halen: 'Een gemeenschap zonder historisch perspectief verliest haar greep op het heden, verliest elke zin van plaatsbepaling van de problemen waarmee ze te maken krijgt.'
De indieners van het wetsvoorstel zijn er blijkbaar op gebrand om elk christelijk 'historisch perspectief' uit het publieke landschap te doen verdwijnen. Eén van de artikels (artikel 5) van het wetsontwerp stelt dat geen enkel roerend of onroerend goed met een openbare bestemming religieuze tekens mag dragen. De Raad van State merkte terecht op dat het artikel zo geformuleerd is dat het zou kunnen betekenen dat in katholieke ziekenhuizen, rusthuizen en onderwijsinstellingen kruisen en andere religieuze tekenen van de muren moeten worden gehaald.
Bij uitbreiding zou men eventueel kunnen stellen dat kerken die ook worden gebruikt voor andere dan religieuze doeleinden, voor concerten en lezingen bijvoorbeeld, voor die gelegenheden hun kruisweg, crucifixen en heiligenbeelden moeten wegnemen, zo al niet het kruis van de torenspits moeten halen (tenzij die kerken 'monumenten zijn of behoren tot geklasseerde landschappen').
Onze politici moeten volgens de indieners wegblijven van kerkelijke manifestaties. Immers, de 'publieke overheden', zoals ze in een amendement worden herdoopt, mogen volgens de indieners niet langer deelnemen aan officiële plechtigheden met een religieus karakter. Dat zou dan betekenen dat de eerste minister niet meer aanwezig mag zijn bij een heiligverklaring en de burgemeester van Brugge niet op de tribune mag zitten tijdens de Heilig-Bloedprocessie.
Funester nog is artikel 2 van het wetsontwerp dat onder meer stelt dat 'geen religieus voorschrift kan worden aangevoerd als rechtvaardigingsgrond'. Terecht wijst de Raad van State op het feit dat dit zou kunnen betekenen dat in de toekomst geen enkele arts nog wegens religieuze bezwaren zou kunnen weigeren om abortus of euthanasie uit te voeren. Wanneer het persoonlijk geweten wordt ondergeschikt aan de wet, ondermijnen wij de fundamenten van onze samenleving en eigenlijk ook van de bestaansgrond van de rechtsstaat (die bedoeld is om de mens zijn vrijheid te garanderen).
Dat senator Mahoux de bezwaren van de Raad van State probeert op te vangen door amendementen (die overigens niet veel beter zijn), vergoelijkt nog altijd niet wat de indieners van het wetsontwerp beogen: een samenleving waar religie onder de kerktoren wordt geduwd, in de hoop dat de kerktoren ooit zijn kruis verliest. De Senaat heeft ernstiger werk te doen in deze tijden die ons dwingen tot actief pluralisme. Tenzij de herauten van dat pluralisme zijn verworden tot de papenvreters van weleer.
Pol Van Den Driessche, senator
Mark Van de Voorde, publicist en raadgever van premier Leterme en vicepremier Vanackere.
Terug naar het overzicht
(10-12-2009)
Geen minaretten meer in Zwitserland. Ook liever geen kerktorens meer in België, als het afhangt van Philippe Mahoux (PS), Christine Defraigne (MR), Josy Dubié (Ecolo), Paul Wille (Open VLD) en Jean-Jacques De Gucht (Open VLD). Deze vijf senatoren dienden twee jaar geleden een wetsvoorstel in over de toepassing van de scheiding tussen Kerk en Staat. Hun wetsvoorstel, dat door de Raad van State werd afgekraakt en daarna door initiatiefnemer Mahoux met amendementen lichtelijk werd gecorrigeerd, ligt vandaag ter bespreking in de commissie Institutionele Aangelegenheden van de Senaat.
Achterhaald
Onze eenentwintigste eeuw, gekenmerkt door ontmoeting en confrontatie tussen culturen en mensbeelden, heeft behoefte aan actief pluralisme, zegt de hele westerse wereld. Deze dialogerende aanwezigheid op het publieke forum van de verschillende geloofsovertuigingen (ook de vrijzinnigheid en het atheïsme zijn nader beschouwd geloofsovertuigingen, al noemen ze zich liever filosofieën) is echter niet naar de zin van de indieners van het wetsontwerp. Zij verkiezen een negentiende-eeuwse opvatting van passieve neutraliteit, zoals die uitmondde in de Franse laïciteitswetten van het begin van de twintigste eeuw. Deze wetten worden zelfs door de meeste verdedigers van de laïcité beschouwd als achterhaald en vooral als onaangepast aan deze tijd die op zoek is naar waarden en normen in een pluriforme samenleving.
De samenleving heeft de inspiratie nodig van de bronnen waaruit haar cultuur en haar denken over vrijheid en verantwoordelijkheid is ontstaan. Om de woorden van historicus Raoul Bauer (DS 8 december) aan te halen: 'Een gemeenschap zonder historisch perspectief verliest haar greep op het heden, verliest elke zin van plaatsbepaling van de problemen waarmee ze te maken krijgt.'
De indieners van het wetsvoorstel zijn er blijkbaar op gebrand om elk christelijk 'historisch perspectief' uit het publieke landschap te doen verdwijnen. Eén van de artikels (artikel 5) van het wetsontwerp stelt dat geen enkel roerend of onroerend goed met een openbare bestemming religieuze tekens mag dragen. De Raad van State merkte terecht op dat het artikel zo geformuleerd is dat het zou kunnen betekenen dat in katholieke ziekenhuizen, rusthuizen en onderwijsinstellingen kruisen en andere religieuze tekenen van de muren moeten worden gehaald.
Bij uitbreiding zou men eventueel kunnen stellen dat kerken die ook worden gebruikt voor andere dan religieuze doeleinden, voor concerten en lezingen bijvoorbeeld, voor die gelegenheden hun kruisweg, crucifixen en heiligenbeelden moeten wegnemen, zo al niet het kruis van de torenspits moeten halen (tenzij die kerken 'monumenten zijn of behoren tot geklasseerde landschappen').
Onze politici moeten volgens de indieners wegblijven van kerkelijke manifestaties. Immers, de 'publieke overheden', zoals ze in een amendement worden herdoopt, mogen volgens de indieners niet langer deelnemen aan officiële plechtigheden met een religieus karakter. Dat zou dan betekenen dat de eerste minister niet meer aanwezig mag zijn bij een heiligverklaring en de burgemeester van Brugge niet op de tribune mag zitten tijdens de Heilig-Bloedprocessie.
Funester nog is artikel 2 van het wetsontwerp dat onder meer stelt dat 'geen religieus voorschrift kan worden aangevoerd als rechtvaardigingsgrond'. Terecht wijst de Raad van State op het feit dat dit zou kunnen betekenen dat in de toekomst geen enkele arts nog wegens religieuze bezwaren zou kunnen weigeren om abortus of euthanasie uit te voeren. Wanneer het persoonlijk geweten wordt ondergeschikt aan de wet, ondermijnen wij de fundamenten van onze samenleving en eigenlijk ook van de bestaansgrond van de rechtsstaat (die bedoeld is om de mens zijn vrijheid te garanderen).
Dat senator Mahoux de bezwaren van de Raad van State probeert op te vangen door amendementen (die overigens niet veel beter zijn), vergoelijkt nog altijd niet wat de indieners van het wetsontwerp beogen: een samenleving waar religie onder de kerktoren wordt geduwd, in de hoop dat de kerktoren ooit zijn kruis verliest. De Senaat heeft ernstiger werk te doen in deze tijden die ons dwingen tot actief pluralisme. Tenzij de herauten van dat pluralisme zijn verworden tot de papenvreters van weleer.
Pol Van Den Driessche, senator
Mark Van de Voorde, publicist en raadgever van premier Leterme en vicepremier Vanackere.
Terug naar het overzicht
