Wie zetelt in de Senaat?
De Senaat telt 71 leden. Daarvan worden er 40 rechtstreeks verkozen: 25 door het Nederlandse kiescollege, 15 door het Franse. Bovendien worden er 21 senatoren aangewezen door de gemeenschapsraden: 10 door de Vlaamse Raad 10 door de Franse Gemeenschapsraad en 1 door de Duitstalige Raad. Daarnaast worden 10 senatoren gecoöpteerd: zes Nederlandstaligen en vier Franstaligen.
Naast deze 71 senatoren zijn er drie senatoren van rechtswege: Z.K.H. prins Filip, H.K.H. prinses Astrid en Z.K.H. prins Laurent.
Om als senator te mogen zetelen, moet men Belg zijn, in België wonen, van de burgerlijke en politieke rechten genieten en minstens 21 jaar zijn.
Wat is de opdracht van de Senaat?
Regelgevende bevoegdheid
Voor de federale basiswetgeving zijn Kamer en Senaat op gelijke voet bevoegd. Een wetsontwerp is dus pas aangenomen als beide kamers akkoord gaan over dezelfde tekst. Dit geldt onder meer voor grondwetsherzieningen, de bijzondere meerderheidswetten en de overige wetten betreffende de staatsinrichting, de goedkeuring van internationale verdragen en de wetten op de organisatie van de hoven en rechtbanken, de Raad van State en het Arbitragehof.
De Kamer is bevoegd voor de overige wetgeving maar de Senaat kan evoceren. Dit betekent dat als minstens 15 senatoren er binnen de 15 dagen om vragen, dan behandelt de Senaat een wetsontwerp dat in de Kamer werd goedgekeurd. De Senaat kan dit wetsontwerp wijzigen binnen de 60 dagen. De Kamer heeft wel het laatste woord en beslist of ze de wijzigingen aanneemt.
Senatoren kunnen bovendien zelf voorstellen indienen. De Senaat kan een door haar aangenomen wetsontwerp aan de Kamer voorleggen die het kan aannemen, verwerpen of wijzigen. Ook hier heeft de Kamer het laatste woord.
Informatieve bevoegdheid
Senatoren en kamerleden hebben dezelfde informatieve bevoegdheden. Ze kunnen aan de ministers mondelinge en schriftelijke vragen stellen. Daarnaast kunnen zij onderzoekscommissies oprichten om een maatschappelijk probleem te onderzoeken.
Verzoeningsbevoegdheid
De Senaat is de ontmoetingsplaats of de bezinningskamer bij belangenconflicten. Dankzij de aanwezigheid van de gemeenschapssenatoren is de Senaat de bevoorrechte plaats voor het overleg tussen de federale overheid en de deelstaten. Wanneer een parlement oordeelt ernstig te kunnen worden benadeeld door een in een ander wetgevend orgaan ingediend wetsontwerp of –voorstel, dan kan de Senaat ingeschakeld worden om via overleg het geschil bij te leggen.
Bijzondere bevoegdheden
Kamer en Senaat zijn beurtelings bevoegd voor het voordragen van kandidaten rechters voor het Arbitragehof en kandidaten staatsraden voor de Raad van State.
Hoe werkt de Senaat?
Na elke verkiezing leggen de parlementsleden de eed af en vormen zij politieke fracties. De werkzaamheden van de Senaat worden bepaald door het Bureau. Dat bestaat uit de voorzitter, de drie ondervoorzitters, de voorzitters van de politieke fracties en de drie quaestoren.
Het voorbereidende wetgevende werk gebeurt in de commissies. De Senaat telt zes vaste commissies met elk 15 leden. De meeste commissievergaderingen zijn openbaar.
Elke donderdagnamiddag komen alle senatoren bijeen in plenaire vergadering.
Rondleiding in het federaal parlement
Op werkdagen en zaterdagen leiden gidsen groepen van tien tot dertig personen gratis rond.
U vindt hier meer informatie over de rondleiding in het federaal parlement.
